رهایی از زندان ذهن: چطور در جمع‌ها خود واقعی‌مون باشیم و از قضاوت نترسیم؟

همه ما اون لحظه سنگین رو تجربه کردیم؛ لحظه‌ای که می‌خوایم تو یک جمع حرفی بزنیم اما یک صدای درونی بهمون میگه صبر کن، بقیه الان چه فکری می‌کنند؟

هفته گذشته در دورهمی یارگشت، وقتی تو پارک دور هم روی زیرانداز نشسته بودیم و بساط چای و تنقلات به راه بود، بحث دقیقا در مورد ترس از قضاوت شدن بود. به اینکه چقدر از انرژی روزانه ما صرف این میشه که تصویر بی‌نقصی از خودمون در ذهن دیگران بسازیم.

این ترس مثل یک ترمز دستی نامرئی، جلوی حرکت روان ما رو در مسیر زندگی می‌گیره و نمی‌ذاره در ارتباطاتمون راحت باشیم. خیلی از شما براتون پیش اومده که در یک جمع دوستانه به جای لذت بردن از لحظه، مدام در حال اسکن کردن نگاه بقیه بودید.

این مقاله گزیده ای از همون گپی است که توی پارک زدیم؛ بسط دادن همون درد دل‌ها و پیدا کردن راهی برای نفس کشیدنِ راحت‌تر در بین آدم‌ها.

چرا ذهن ما تله قضاوت رو می‌سازه؟

طبق تحقیقاتی که من کردم قضاوت کردن در ذات خود یک مکانیسم بقا و دفاعی است که مغز برای پردازش سریع اطلاعات از اون استفاده می‌کنه. ذهن ما برای اینکه انرژی کمتری مصرف کنه، سعی می‌کنه آدم‌ها و موقعیت‌ها رو در دسته‌بندی‌های مشخص قرار بده. این کار در گذشته‌های دور برای تشخیص دوست از دشمن حیاتی بود، اما امروز تبدیل به یک مانع ارتباطی شده است.

مشکل از جایی شروع میشه که ما این مکانیسم طبیعی رو به عنوان یک حقیقت مطلق می‌پذیریم و فکر می‌کنیم بقیه هم مدام در حال آنالیز کردن ما هستند. وقتی ما مدام دیگران رو در ذهن خودمون قضاوت می‌کنیم، به صورت ناخودآگاه به این باور می‌رسیم که نگاه بقیه هم همون‌قدر سخت‌گیرانه است. این آینه روانی باعث میشه تا دیواری از ترس دور خودمون بکشیم.

فضای سبز و پارک چطور مقاومت‌های روانی رو می‌شکنه؟

حضور در فضای باز و سبز، به صورت بیولوژیکی سطح استرس رو کاهش میده و ذهن رو از حالت تدافعی خارج می‌کنه. در محیط‌های بسته یا کافه‌های خیلی رسمی، آدم‌ها معمولا گارد بیشتری دارند و نگران زبان بدن یا نحوه نشستن خودشون هستند. اما پارک و طبیعت شهری این تشریفات رو حذف می‌کنه و آدم‌ها رو در یک سطح برابر قرار میده. البته که دلایل و محدودیت های دیگه ای هم وجود داشت از جمله شرایط اقتصادی و محدودیت های زمانی کافه ها.

وقتی روی زمین می‌شینیم و هوای آزاد رو تنفس می‌کنیم، ذهن فرصت پیدا می‌کنه تا از نشخوارهای فکری فاصله بگیره. خوردن یک لیوان چای ساده و تقسیم کردن تنقلات با بقیه، حس تعلق و صمیمیت رو بیدار می‌کنه. اینجاست که آدم‌ها خیلی راحت‌تر ماسک‌های اجتماعی رو کنار می‌گذارند و خود واقعی‌شون رو نشون میدن.

روایتی از دورهمی سبز یارگشت و گفتگوی بدون نقاب

هفته پیش تو پارک، دقیقا همین حس رهایی رو تجربه کردیم. اوایل که بچه‌ها تازه دور هم جمع شده بودند، یکم سکوت و احتیاط بین جمع دیده می‌شد. اما وقتی من یک مقدمه در مورد بحث گفتم و چند تا مثال شخصی و بعدش فلاسک چای وسط اومد و هرکس ظرف تنقلاتی که آورده بود رو باز کرد، فضا کاملا عوض شد. خنده‌ها شروع شد و یخ جمع خیلی زودتر از چیزی که فکر می‌کردیم آب شد.

جالب بود که تو اون فضای امن، بچه‌ها به راحتی از ترس‌هاشون گفتند. متوجه شدیم وقتی یکی شجاعت به خرج میده و از آسیب‌پذیری‌هاش حرف می‌زنه، بقیه هم احساس امنیت می‌کنند و راحت‌تر خودشون رو ابراز می‌کنند.

چطور قدم به قدم از این ترس رها بشیم؟

همونطور که در اون بحث گفتم به نظرم برای عبور از این چالش، اولین قدم پذیرش است؛ یعنی بپذیریم که ما هرگز نمی‌تونیم افکار دیگران رو کنترل کنیم. ذهن آدم‌ها بر اساس تجربه‌ها و باورهای خودشون شکل گرفته و قضاوتی که در مورد شما می‌کنند، خیلی وقت‌ها بازتابی از درگیری‌های درونی خود اون‌هاست. پس تلاش برای راضی نگه داشتن همه، فقط انرژی روانی شما رو هدر میده.

از طرفی در ادامه این مورد رو هم بیان کردم که اکثر انسان ها اینقدر مسائل و مشکلات مختلفی دارند که نمیتونن وقتشون رو صرف فکر کردن درباره دیگران کنن و معمولا بعد از زمان کوتاهی حتی اگر به کسی فکر کنن از اون رها میشن و اهدافشون تغییر میکنه.

قدم بعدی تمرین حضور در لحظه است که محیط‌هایی مثل پارک خیلی بهش کمک می‌کنند. وقتی در یک جمع متوجه شدید ذهنتون داره به سمت نگرانی از حرف بقیه میره، توجهتون رو به محیط برگردونید. قرار گرفتن در گروه‌هایی مثل یارگشت که شیوه ورودی و اعتبارسنجی متفاوتی هم داره و افراد قبل از اینکه وارد گروه خصوصی بشن از فیلترهای مختلفی عبور میکنن، تمرین خوبی برای زندگی کردن بدون نقاب براتون خواهد بود.

ایمنی و مسئولیت‌پذیری در برنامه‌های یارگشت و نحوه عضویت در آن

برای اینکه بتونیم در تمام دورهمی‌ها به آرامش ذهنی برسیم، حفظ سلامت و رعایت اصول ایمنی حتی در محیط‌های شهری و پارک‌ها در درجه اول اهمیت قرار داره. لطفا به یاد داشته باشید که در تمام برنامه‌ها و دورهمی‌های یارگشت، برگزارکننده هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال حوادث احتمالی ندارد و هر یک از شرکت‌کنندگان کاملا مسئول حفظ ایمنی و سلامت خود و وسایل شخصی‌شان هستند. ما یک گروه دوستانه هستیم و حضور شما در این دورهمی‌ها به معنای پذیرش کامل این مسئولیت فردی است.

برای عضویت در گروه یارگشت ابتدا شما در سایت ثبت نام کنید و سپس در تلگرام نیز به @iHMahmodiX پیام می دهید. مدیر گروه برای یک یا دو برنامه از شما بصورت شخصی دعوت میکند و اگر شرایط مناسب بود به گروه خصوصی نیز دعوت می شوید.